2°C

Beograd

Photo: HappyBSC

Izvor: HappyBSC

PRIČA O GRADU KOG SU LJUDI OTELI OD REKE! Istorija mu je sjajna, osvaja dušom, a evo zbog čega je omiljeno mesto mnogih Srba (FOTO) (VIDEO)

Bio je to veliki podvig! Narod je tada oteo zemljište od reke i na njemu napravio novi grad. Ovo je "Naša priča o Novom Beogradu".

Novi Beograd je po broju stanovnika najveća opština u Beogardu i predstavlja simbol posleratne arhitekture i urbanizma. Poznat je po stambenim i upravnim blokovima, biznis centrima, širokim ulicama i bulevarima, kao i prostranim šetalištima pored reke i ujedno predstavlja najzeleniju opštinu u gradu. Glavna karektristika ovog dela grada je ravan teren i zelenilo.

Smešten je na nadomorskoj visini između 72 i 110 metara, gde najnižu tačku predstavlja ušće Save u Dunav, dok je najviša tačka na Bežanijskoj Kosi. Pokriva površinu od 4.096 hektara.

Happy BSC je spremio za vas najmoderniju mobilnu aplikaciju da biste nas lakše pratili i bili u toku sa svim vestima. Našu aplikaciju možete preuzeti za ANDROID i iPHONE

ISTORIJAT NOVOG BEOGRADA

Iako večina ljudi mnisli da je Novi Beograd prvo niklo naselje sa leve strane Save, zapravo Bežanijsko naselje je starije i od samog Novog Beograda i postojalo mnogo pre njegove izgradnje.

Naselje Bežanija je bilo naseljeno još 1512. godine. Do 18. veka stanovništvo je uglavnom bilo pretežno srpsko, dok sa odlasnkom Turske okupacije i dolaskom Austro-Ugraske naseljavaju druge nacionalnosti poput Mađara i Nemaca.

Između dva svetska rata područje Novog Beograda se sve više nasljevalo, pa je osim Bežanije niklo i Novo naselje i Staro sajmište.

Većina Novi Beograd povezuje sa izgradnjom posle Drugog svetskog rata, a zapravo prvi generalni urbanistički plan o naseljavanju sa leve strane Save je nastao još 1923. godine, a predstavio ga je arhitekta Đorđe Kovaljevski, ali plan nije započet iste godine, već tek naredne. Ono što je interesantno jeste da 1924. godine u naselju Bežanija Petar Kokotović je  otvorio kafanu  „Novi Beograd“  i to je ujedno i prvi put da se zvanično pominje ime Novi Beograd. Osim kafane, u Zemunu počinju da izlaze nedeljne novine „Novi Beograd“, a 1932. godine nastaje i „Udruženje za ulepšavanje leve obale Save-Novi Beograd“.

Već 1924. je započeta izgradnja aerodroma na Bežaniji koji je završen 1927. Osim toga, sa leve strane Save izgrađeno je i Sajmište u periodu od 1937. Do 1938. godine, dok je na mestu Brankovog mosta 1934. godine napravljen most koji je povezivao Beograd i Zemun.

Godine 1934. je predstavljen novi urbanistički plan koji je obuhvatao sadašnju teritoriju Novog Beograda i po tom planu je izgrađen Sajam na mestu Staro sajmište 1938.godine. 

IZGRADNJA NOVOG BEOGRADA

Novi Beograd je predstavljao vizuelnu manifestaju politike tog vremena, a Plan Novog Beograda iznosi arhitekta i šef grupe za Novi Beograd u Urabnističkom institutu Beograd  Nikola Dobrović 1948. godine. Ideja je bilo da on psotane administrativni centar nove socijalističke države. Plan izgradnje je definisan kroz tri petogodišnja plana prema kojim je trebao da nikne novi grad sa oblakoderima, širokim ulicala i bulevarima i mnogobrojnim šetalištima.  Prva urbanistička matrica Novog Beograda je postavljena po geometrijskoj šemi i horizontalnom osom protežući se od Palate SIV-a do železničke stanice, dok su oko nje simetrično raspoređeni blokovi sa upravnim i stambenim zgradama. Kasnijese usled političke krize njegova namena menjala.

Da bi bila započeta izgradnja Novog Beograda bilo je potrebno najpre isušiti močvarno područje i nasuti pesak. Vekovima trasa korita reke Save se pomerala i upravo zbog toga što se je Sava kroz svoju istoriju  tekla kroz svaki deo Novog Beograda, područje Novog Beograda je bilo močvarno. Pre same izgradnje močvarno zemljište je je nasipano peskom iz Save i Dunava da bi se tlo izdiglo iznad glavnih rečnih i  podzemnih voda. 

Zvaničan kamen temeljac Novog Beograda postavljen je 11. Aprila 1948. godine i tada je započeta gradnja naselja okruženog peskom i močvarom. Ubrzo je Novi Beograd postao najveće gradilište u Jugoslaviji i već 1952. godine je zvanično osnovana opština Novi Beograd.  U toku celokupne izgradnje dva puta je promenjen stil gradnje. 

Novi Beograd je bio najnaseljenija opština u Jugoslaviji, kao i sada u Srbiji. U samo prve tri godine njegove izgradnje prošlo je oko 200.000 graditelja i arhitekti. Najveći broj graditelja u početku su bili srednjkoškolci, studenti, radnici i inženjeri iz svih krajeva, a najbrojnije su bile seoske brigade iz Srbije.

Najpre su postavljeni kameni temljci za izgradnju Palate federacije, hotela „Jugoslavija“, stambebeni blok u Tošinom bunaru, Studentski grad i zgrade Šumarskog fakulteta na Bežanijskoj kosi.

Prve zgrade za stanovanje su bili Paviljoni blizu Tošinog bunara. Izgrađeni su delovi oko Fontane zbog čega ti blokovi nose nazive 1, 2, 3 i 4, pa su zatim izgrađeni blokovi 21, 8, 29, a potom i blokovi 45 i 70.

Među prvim izgrađenim objektima su i Studentski grad zbog rastućeg broja broja studenta koji su dolazili kako iz Srbije, tajko i iz ostalih delova Jugoslavije.

Prva završena zgrada je bila Zgrada radničkog univerziteta u bloku 4. Svečano je otvorena za Dan republike 29. Novembra 1949. godine, a koja danas predstavlja Politehničku akademiju u Bulevaru Zorana Đinđića.

1962. se otvara novi aerodrom u Surčinu, dok se 1967. počinje sa izmeštanjem stare pruge. U tom periodu od 1965. do 1974. gradonačelnik je bio Branko Pešić koji je dao veliku podršku izgradnji. Osim toga most Gazela je u to vreme građen i zvanično otvoren 1970. Godine.

Bežanijski blokovi ili samo „blokovi“ su jedan od najprepoznatljivijih naselja Novog Beograda koje se nalazi u zapadnom delu Novog Beograda. Izgrađeni su 1970ih godina, a naziv „Bežanijski blokovi“ su dobili po tome što se tu nekada prostirala tadašnja beogradska opština Bežanija.

Još su rasprostranjeni nazivi „oficirsko naselje“ kao i „panonski jedrenjaci“ zbog toga što su zgrade izgrađene tako da simbolizuju jedrenjake. Ovo je povezano sa činjenicom da je ceo taj prostor nekada predstavljao deo Panonskog mora.

ARHITEKTURA I STIL GRADNJE

Zbog ubzane migracije iz sela u gradove bilo je potrebno sagraditi što više stambenih jedinica i obezbediti „krov nad glavom“ što većem broju ljudi. Zbog toga je Novi Beograd bio građen po princiopima funkcionalnog grada koje je postavio Le Corbusier. U osnovi leži da su stambene jedinice morale biti građene tako da imaju bar dva sata direktne sučeve svetlosti u zimskom periodu. Osim toga, objekti su trebali biti odmaknuti od glavnih saobraćajica zbog buke, zagađenja i bezbednosti. Stambeni objekti su morali biti dovoljno odmaknuti jedni od drugih kako bi se izbegle fasade u senci, kao i da prostor između objekata bude namenjen i organizovan za potrebe te zajednice. Arhitektura stambenih jednica je bila arhitektura evropskog modernizma. 

U početku izgradnje Novog Beograda, bio je građen po principu na gradove u Sovjetskom Savezu, kao jedan socrealistički grad. U ovom stilu su izgrađeni samo Paviljoni. Socijalistički realizam je zamenjen kasnije zapadnoevropskim modelima gradnje predstavljajući moderan život.

Usled raskida dobrih odnosa Jugoslavije i Sovjetskog Saveza, vlast se opredeljuje za Modernu arhitekturu i odustaje se od izgradnje Novog Beograda kao administrativnog centra države. Šezdesetih godina se nastavlja sa masovnom izgradnjom i primenjuje se Korbizijev stil slobodne gradnje koji je primenjivan na Zapadu.

To je podrazumevalo tačkasto-raspoređene zgrade i objekti u moru zelenila i parkovskom okruženju. To znači da objekti zauzimaju manje površine dok je parter namenjen za zajedničke aktivnosti,  potrebe i sadžaje stanara. Sve je bilo zasnovano na konceptu zajedništva stoga su i stambene jedinice uređivane po tom konceptu.

Jedinstveni arhitektonski poduhvati trebali su da predstavljaju brend Jugoslavije i tadašnjeg vremena. Stvaranje CK kule je jedan od takvih poduhvata. U blizini CK kule se nalazi „Park prijateljstva“ smešten u dubokom zelenilu. Protokol vezan za taj park se poštuje i dan danas, a to je ceremonija sađenja drveća u Parku prijateljstva. Državnici, diplomate, umetnici i druge ličnosti su sadile kao znak prijateljstva Jugoslavije i drugih zemalja, simbolišući balansiranje između Istoka i Zapada. 

Gamal Abdel Naser, Džavaharlal Nehru i car Haile Selasije prvi su posadili drveće u Parku prijateljstva na Novom Beogradu (1961).

Geneks kula predstavlja primer brutalističkog stila gradnje i jedan od najvećih simbola Novog Beograda. Nosi još i naziv "zapadna kula" i sastoji se od poslovnog i stambenog dela povezanih mostom pri vrhu i danas predstavlja spomenik kulture.

Sava centar smatran je jednim od hramova socijalizma, kao i jednim od najprepoznatljivijih objekata ovog dela grada. Izgrađen je kao kongresni centar sa ciljm da ugosti strane delegacije u poseti Jugoslaviji i zvanično otvoren 1977. Godine. 

MODERNIZACIJA

Iako je ovaj stil gradnje prekinut sa raspadom Jugoslavije, Novi Beograd je nastavio da se gradi i proširuje. Danas ovaj deo grada predstavlja svojevrsan biznis centar za mnoge kopanije, kao i mesto gde su izgrađene neke od najsavremenijih stambenih jedinica.

Iako je njegova prvobitna namena bila stvaranje administrativnog centra Jugoslavije, pa stvaranje fukcionalnog grada i obezbeđivanja "krova nad glavom" što većem broju ljudi, danas Novi Beograd zbog dobre infrastrukture i ravnog tla predstavlja jedno od najatraktivnijih prostora u Srbiji za izgradnju kako stambenih jednicia, tako i raznih biznis centara, hotela, tržnih centara i slično, predstavljajući jedan od najrazvijenih delova grada Beograda.

Naša sagovornica Mira (57) kaže da je ceo život provela u ovom delu grada:

-Ceo život sam provela u ovom delu grada. Poslednjih 20ak godina živim u bloku 70 i mogu samo da kažem da sam prezadovoljna. Veoma mi odgovara, ne samo zgrada i komšije, nego i blizina keja, jer sam za 3 minuta na keju gde volim predveče da šetam. Takođe mi odgovara prevoz, jer mi je stanica na 5 minuta od kuće i mogu da uhvatim autobus do bilo kog dela grada. Navikla sam ovde da živim, odgovara mi što je ravno i što nema uzbrdica, pa lako idem i pešake po Novom Beogradu. Takođe, tu mi je blizu i pijaca što meni mnogo znači. Poslednjih godina je malo veća gužva u saobraćaju u ovom delu, verovatno zbog sve većeg priliva novih ljudi koji ovde dolaze da žive. Primetila sam da se stalno gradi i da ima sve više i više stambenih i poslovnih zgrada. Uveče najviše volim da se družim sa komšijama, a nekad izađemo u park, ako je toplo i lepo vreme, gde sedimo na klupi i razgovaramo.

KAKO IZGLEDA NOVI BEOGRAD POGLEDAJTE U VIDEU ISPOD

*Gledajte "Happy" kablovske kanale i to: "Moje happy društvo", "Moj happy život", "Moja happy zemlja" i "Moja happy muzika".
Program se emituje kod kablovskih operatera "IrisTV" i "Supernova", a možete ih pronaći na sledećim kanalima:
"Moje happy društvo" - IrisTV / 171 ; Supernova / 71
"Moj happy život" - IrisTV / 172 ; Supernova / 72
"Moja happy zemlja" - IrisTV / 173 ; Supernova / 73
"Moja happy muzika" - IrisTV / 174 ; Supernova / 74

Tagovi



Nastavite čitanje

Komentari korisnika


Ostavite prvi komentar